helphelp

Einddoelen

Wiskunde A ( havo a vwo a )

  • = CE
  • = Basis
  • = Verdiepende keuzestof
  • = SE
  • = Verbredende keuzestof
  • = SE Papieren versie CE Digitale versie [bij digitale versie mag deze eindterm ook nog op SE]
  • = CE [mag op SE]
  • = Varieert per bb/kb/gt-leerweg en varieert ook door de keuze voor papieren of digitaal examen. Zie Syllabus 2014.
  • = CE en SE
  • = K
  • = Kgv
Inzicht en handelen
SubdomeinenInhoudenhavo avwo aexameneenheden
Wiskundige communicatieCommuniceren over wiskunde
Adequaat schriftelijk, mondeling en digitaal communiceren over onderwerpen uit de wiskunde.
 
communiceren

Adequaat schriftelijk, mondeling en digitaal communiceren over onderwerpen uit de wiskunde.
 
communiceren

WI/A/V/2018/Domein A Vaardigheden
Inzicht in wiskundetaal
Inzicht in wiskundige notaties en formules en daarmee kwalitatief redeneren.
 
notatie, formule, redeneren

Inzicht in wiskundige notaties en formules en daarmee kwalitatief redeneren.
 
notatie, formule, redeneren

WI/A/V/2018/Domein A Vaardigheden
Vaktaal herkennen en gebruiken
Vakspecifieke taal interpreteren en gebruiken.
 
wiskundetaal

Vakspecifieke taal interpreteren en gebruiken.
 
wiskundetaal

WI/A/V/2018/Domein A Vaardigheden
Wiskundig redeneren
Eenvoudige wiskundige redeneringen correct onder woorden brengen.
 
redeneren, verwoorden

Eenvoudige wiskundige redeneringen correct onder woorden brengen.
 
redeneren, verwoorden

WI/A/V/2018/Domein A Vaardigheden
ICT gebruiken bij wiskunde
Bij het raadplegen van wiskundige informatie, bij het verkennen van wiskundige situaties, bij het geven van wiskundige redeneringen en bij het uitvoeren van wiskundige berekeningen gebruik maken van geschikte ICT-middelen.
informatie, redeneren, berekeningen, ICT

Bij het raadplegen van wiskundige informatie, bij het verkennen van wiskundige situaties, bij het geven van wiskundige redeneringen en bij het uitvoeren van wiskundige berekeningen gebruik maken van geschikte ICT-middelen.
informatie, redeneren, berekeningen, ICT

WI/A/V/2018/Domein A Vaardigheden
Reflecteren
Bij het verwerven van vakkennis en vakvaardigheden reflecteren op eigen belangstelling, motivatie en leerproces.
 
kennis, vaardigheid, reflecteren, motivatie, leerproces

Bij het verwerven van vakkennis en vakvaardigheden reflecteren op eigen belangstelling, motivatie en leerproces.
 
kennis, vaardigheid, reflecteren, motivatie, leerproces

WI/A/V/2018/Domein A Vaardigheden
Redeneringen verifiëren
De correctheid van wiskundige redeneringen verifiëren.
correctheid, redenering, verifiëren

De correctheid van wiskundige redeneringen verifiëren.
correctheid, redenering, verifiëren

WI/A/V/2018/Domein A Vaardigheden
Wiskundige vaardighedenProbleem vertalen naar wiskunde
Een probleemsituatie in de context interpreteren, structureren en vertalen naar een model waarin wiskundig gereedschap kan worden ingezet.
probleemsituatie, context, interpreteren, structureren, model

Een probleemsituatie in de context interpreteren, structureren en vertalen naar een model waarin wiskundig gereedschap kan worden ingezet.
probleemsituatie, context, interpreteren, structureren, model

WI/A/V/2018/Domein A Vaardigheden
Probleem oplossen met wiskunde
Wiskundige methoden toepassen op probleemsituaties, de resultaten van een wiskundige handeling terugvertalen naar de context en daaruit conclusies trekken.
 
wiskundige methode, probleemsituatie, context

Wiskundige methoden toepassen op probleemsituaties, de resultaten van een wiskundige handeling terugvertalen naar de context en daaruit conclusies trekken.
 
wiskundige methode, probleemsituatie, context

WI/A/V/2018/Domein A Vaardigheden
Model opstellen
Bij een gegeven probleemsituatie een model opstellen in wiskundige termen.
 
probleemsituatie, model

Bij een gegeven probleemsituatie een model opstellen in wiskundige termen.
 
probleemsituatie, model

WI/A/V/2018/Domein A Vaardigheden
Strategie kiezen
Een oplossingsstrategie kiezen, deze correct toepassen en de gevonden oplossing controleren binnen de context.
oplossings-strategie, oplossing, context

Een oplossingsstrategie kiezen, deze correct toepassen en de gevonden oplossing controleren binnen de context.
oplossings-strategie, oplossing, context

WI/A/V/2018/Domein A Vaardigheden
Vaardigheden
Beheersen van de rekenregels.
rekenregels

Beheersen van de specifieke algebraïsche vaardigheden.
algebraïsche vaardigheden

Berekeningen maken waarbij gebruik gemaakt wordt van verschillende rekenregels, inclusief die van machten en wortels.
rekenregels, machten, wortels

Berekeningen maken met variabelen waarbij gebruik gemaakt wordt van verschillende rekenregels, inclusief die van machten en wortels.
variabele, rekenregels, machten, wortels

Werken met haakjes en vereenvoudigen door haakjes weg te werken.
haakjes, vereenvoudigen

Werken met haakjes bij variabelen, waaronder het vereenvoudigen door haakjes wegwerken.
variabele, haakjes, vereenvoudigen

Antwoorden afronden op een voorgeschreven nauwkeurigheid dan wel op een nauwkeurigheid die past bij de probleemsituatie.
afronden, nauwkeurigheid

Beheersen van de rekenregels.
rekenregels

Beheersen van de specifieke algebraïsche vaardigheden.
algebraïsche vaardigheden

Berekeningen maken met en zonder variabelen waarbij gebruik gemaakt wordt van verschillende rekenregels, inclusief die van machten en wortels.
variabele, rekenregels, machten, wortels

Rekenregels gebruiken om algebraïsche expressies te herleiden of te verifiëren.
rekenregels, algebraïsche expressies, herleiden

Antwoorden afronden op een voorgeschreven nauwkeurigheid dan wel op een nauwkeurigheid die past bij de probleemsituatie.
afronden, nauwkeurigheid

WI/A/V/2018/Domein A Vaardigheden
Wiskundige informatieInformatie zoeken en gebruiken
Doelgericht informatie zoeken, beoordelen, selecteren en verwerken.
 
 
informatie, beoordelen, selecteren, verwerken

Doelgericht informatie zoeken, beoordelen, selecteren en verwerken.
 
 
informatie, beoordelen, selecteren, verwerken

WI/A/V/2018/Domein A Vaardigheden
Toepassingen van wiskunde
Toepassingen en effecten van wiskunde in het dagelijks leven en in verschillende vervolgopleidingen en beroepssituaties herkennen en benoemen.
toepassing, opleiding, beroep

Toepassingen en effecten van wiskunde in het dagelijks leven en in verschillende vervolgopleidingen en beroepssituaties herkennen en benoemen.
toepassing, opleiding, beroep

WI/A/V/2018/Domein A Vaardigheden
Informatie ordenen
Wiskundige informatie ordenen en in probleemsituaties de wiskundige structuur onderkennen.
informatie, ordenen, structuur

Wiskundige informatie ordenen en in probleemsituaties de wiskundige structuur onderkennen.
informatie, ordenen, structuur

WI/A/V/2018/Domein A Vaardigheden
Getallen en variabelen
SubdomeinenInhoudenhavo avwo aexameneenheden
Getallen, getalsystemen en -relatiesEigenschappen van getallen
Kennen van de eigenschappen van getallen. Zie in de syllabus bijlage 4 : Algebraïsche vaardigheden.
getal, eigenschap

n.v.t.WI/A/H/2017/Domein A Vaardigheden
Rekenen met getallenRekenen met getallen
Beheersen van de rekenregels. Zie in de syllabus bijlage 4 : Algebraïsche vaardigheden.
rekenregels

Beheersen van de rekenregels. Zie in de syllabus bijlage 4 : Algebraïsche vaardigheden.
rekenregels

WI/A/V/2018/Domein A Vaardigheden
Rekenregels logaritmenn.v.t.
Rekenregels voor logaritmen gebruiken.
rekenregel, logaritme

WI/A/V/2018/Domein C Verbanden
Rekenen met variabelenRekenen met variabelen
Beheersen van de specifieke algebraïsche vaardigheden. Zie in de syllabus bijlage 4 : Algebraïsche vaardigheden.
algebraïsche vaardigheid

Beheersen van de specifieke algebraïsche vaardigheden. Zie in de syllabus bijlage 4 : Algebraïsche vaardigheden.
algebraïsche vaardigheid

WI/A/V/2018/Domein A Vaardigheden
Formules herleidenn.v.t.
Formules herleiden met behulp van de algebraïsche vaardigheden. Zie in de syllabus bijlage 4 : Algebraïsche vaardigheden.
algebraïsche vaardigheid

WI/A/V/2018/Domein C Verbanden
TellenGeordend tellen
De kandidaat kan telproblemen structureren en schematiseren en dat gebruiken bij berekeningen en redeneringen.
tellen, structureren, schematiseren

n.v.t.WI/A/H/2017/Domein B Algebra en tellen
Permutaties en combinaties berekenenn.v.t.
Het aantal permutaties en het aantal combinaties berekenen.
permutatie, combinatie

WI/A/V/2018/Domein B Algebra en tellen
Telproblemen schematiserenn.v.t.
Telproblemen structureren en schematiseren met behulp van boomdiagram, wegendiagram of rooster.
boomdiagram, wegendiagram, rooster

WI/A/V/2018/Domein B Algebra en tellen
Permutaties en combinaties gebruikenn.v.t.
Gebruik maken van permutaties en combinaties.
permutatie, combinatie

WI/A/V/2018/Domein B Algebra en tellen
Telproblemen herkennenn.v.t.
Een probleem als een telprobleem identificeren.
telprobleem

WI/A/V/2018/Domein B Algebra en tellen
Telproblemen oplossenn.v.t.
Bij een telprobleem een strategie bedenken en daarmee het probleem oplossen.
telprobleem, strategie

WI/A/V/2018/Domein B Algebra en tellen
Getallen, getalsystemen en -relatiesEigenschappen van getallenn.v.t.
Kennen van de eigenschappen van getallen. Zie in de syllabus bijlage 4 : Algebraïsche vaardigheden.
getal, eigenschap

WI/A/V/2018/Domein A Vaardigheden
Verhoudingen
SubdomeinenInhoudenhavo avwo aexameneenheden
VerhoudingenBreuken en decimale getallen
De relatie leggen tussen breuken, decimale notatie en afrondingen.
 
breuken, decimaal, afronden
 

n.v.t.WI/A/H/2017/Domein B Algebra en tellen
Verhoudingen
Berekeningen maken met verhoudingen, percentages en breuken met daarin
 een of meer variabelen
verhouding, percentage, breuk, variabele

Berekeningen maken met verhoudingen, percentages en breuken met daarin een of meer variabelen
verhouding, percentage, breuk, variabele

WI/A/V/2018/Domein B Algebra en tellen
Rekenen met procenten
Berekeningen met procenten uitvoeren.
procent

n.v.t.WI/A/H/2017/Domein B Algebra en tellen
Rekenen met verhoudingen
Berekeningen maken met verhoudingen en breuken.
verhouding, evenredigheid,
 verhoudingsfactor
 

n.v.t.WI/A/H/2017/Domein B Algebra en tellen
Rekenen met grootheden
Werken met grootheden, samengestelde grootheden en maatsystemen, en eenheden omrekenen.
maat, eenheid,
 (samengestelde)
 grootheid

Werken met grootheden, samengestelde grootheden en maatsystemen, en eenheden omrekenen.
maat, eenheid,
 (samengestelde) grootheid

WI/A/V/2018/Domein B Algebra en tellen
Verbanden en formules
SubdomeinenInhoudenhavo avwo aexameneenheden
Grafieken, tabellen, verbanden en formulesTabellen vergelijken
Twee of meer tabellen van eenzelfde variabele vergelijken en conclusies trekken over de probleemsituaties die deze tabellen beschrijven.
 
tabel, variabele

n.v.t.WI/A/H/2017/Domein C Verbanden
Grafiek, tabel, formule of beschrijving
Een tabel in verband brengen met een grafiek, formule of tekst.
 
tabel, grafiek, formule tekst

n.v.t.WI/A/H/2017/Domein C Verbanden
Tabel opstellen
Een tabel opstellen aan de hand van andere tabellen, een grafiek, een formule of een tekst.
 
 
tabel, grafiek, formule, tekst

n.v.t.WI/A/H/2017/Domein C Verbanden
Tabel gebruiken
Binnen de probleemsituatie een verband, weergegeven door een tabel, doelgericht gebruiken.
tabel

n.v.t.WI/A/H/2017/Domein C Verbanden
Standaardverband bepalen
In een gegeven probleemsituatie de parameters van een standaardverband berekenen.
 
parameter, standaardverband

n.v.t.WI/A/H/2017/Domein C Verbanden
Formule opstellen
Een formule opstellen aan de hand van andere formules.
 
formule

n.v.t.WI/A/H/2017/Domein C Verbanden
Formule opstellen of wijzigen
Een formule opstellen of wijzigen op grond van in een tekst gegeven informatie.
formule

n.v.t.WI/A/H/2017/Domein C Verbanden
Grafiek tekenen van standaardverband
Van de standaardverbanden een globale grafiek tekenen zonder ICT.
 
standaardverband, grafiek tekenen

n.v.t.WI/A/H/2017/Domein C Verbanden
Grafiek tekenen
Een grafiek tekenen aan de hand van andere grafieken, een tabel, een formule of een tekst.
 
grafiek tekenen

n.v.t.WI/A/H/2017/Domein C Verbanden
Redeneren over grafiek
Een grafiek schetsen, interpreteren en ermee redeneren.
grafiek schetsen

n.v.t.WI/A/H/2017/Domein C Verbanden
Variabelen vaststellen
In een probleemsituatie de relevante variabelen vaststellen.
 
variabele

n.v.t.WI/A/H/2017/Domein C Verbanden
Grafiek analyseren
Bijzonderheden van een grafiek met woorden beschrijven.
 
grafiek

n.v.t.WI/A/H/2017/Domein C Verbanden
Waarden aflezen
Waarden aflezen uit een grafiek en daaruit conclusies trekken.
 
grafiek

Waarden aflezen uit een tabel en daaruit conclusies trekken.
 
tabel

n.v.t.WI/A/H/2017/Domein C Verbanden
Tabel beschrijven
Bijzonderheden van een tabel beschrijven met woorden.
tabel

n.v.t.WI/A/H/2017/Domein C Verbanden
Interpoleren en extrapoleren
Waarden vinden door lineair interpoleren of lineair extrapoleren.
interpoleren
 extrapoleren

Waarden vinden door lineair interpoleren of lineair extrapoleren.
lineair, interpoleren
 extrapoleren

WI/A/V/2018/Domein C Verbanden
Evenredigheid herkennen
Een verband tussen (recht en omgekeerd) evenredige grootheden in een tabel herkennen.
 
recht evenredig, omgekeerd evenredig

n.v.t.WI/A/H/2017/Domein C Verbanden
Grafieken vergelijken
Twee of meer grafieken vergelijken en conclusies trekken over de probleemsituaties die deze grafieken beschrijven.
grafiek

n.v.t.WI/A/H/2017/Domein C Verbanden
Extremen berekenen
De maximum- of minimumwaarde van een formule berekenen.
maximum
 minimum

n.v.t.WI/A/H/2017/Domein C Verbanden
Verbanden samenstellen
Een variabele in een formule vervangen door een eenvoudige expressie en het resultaat vereenvoudigen.
variabele, expressie, substitueren

n.v.t.WI/A/H/2017/Domein C Verbanden
Standaardfuncties gebruikenn.v.t.
De standaardfuncties en hun grafieken herkennen en gebruiken met hun karakteristieke eigenschappen.
standaardfunctie, grafiek, karakteristieke eigenschappen

WI/A/V/2018/Domein C Verbanden
Representaties van functies gebruikenn.v.t.
Binnen een probleemsituatie de verschillende representaties van een functie, namelijk formule, tabel, grafiek, tekst, doelgericht gebruiken.
functie, formule, tabel, grafiek, tekst

WI/A/V/2018/Domein C Verbanden
Formules opstellenn.v.t.
Passend bij een probleemsituatie de formules van (standaard)functies opstellen.
formule, functie, standaardfunctie

WI/A/V/2018/Domein C Verbanden
Functies combineren of samenstellenn.v.t.
Functievoorschriften opstellen door twee functies op te tellen (f(x) + g(x)), af te trekken (f(x) - g(x)), te vermenigvuldigen (f(x)·g(x))⋅, te delen (f(x)/g(x)) of samen te stellen (g(f(x))).
functie, combineren, samenstellen

WI/A/V/2018/Domein C Verbanden
Grafiek tekenen van een gecombineerde of samengestelde functien.v.t.
De grafiek tekenen van een functie die ontstaat door twee functies op te tellen (f(x) + g(x)), af te trekken (f(x) - g(x)), te vermenigvuldigen (f(x)·g(x))⋅, te delen (f(x)/g(x)) of samen te stellen (g(f(x))).
grafiek, functie, combineren, samenstellen

WI/A/V/2018/Domein C Verbanden
Grafieken transformerenn.v.t.
Op de grafiek van een standaardfunctie transformaties, namelijk verschuiven of herschalen, uitvoeren en daarbij de bijbehorende formule opstellen.
transformatie, verschuiven, herschalen

WI/A/V/2018/Domein C Verbanden
Verband met meerdere variabelenn.v.t.
Op basis van verbanden met meerdere variabelen kwalitatief redeneren.
verband, variabele

WI/A/V/2018/Domein C Verbanden
Logaritmische schaalverdelingn.v.t.
Een logaritmische schaalverdeling gebruiken.
logaritmische schaalverdeling

WI/A/V/2018/Domein C Verbanden
Lineaire verbandenLineaire formule opstellen
Een formule opstellen bij een lineair verband dat in een tabel, grafiek of tekst gegeven is.
lineair verband, tabel, grafiek, tekst

n.v.t.WI/A/H/2017/Domein C Verbanden
Lineaire grafiek tekenen
Grafieken tekenen en interpreteren bij formules van de vorm y = ax + b.
grafiek tekenen

n.v.t.WI/A/H/2017/Domein C Verbanden
Lineair verband herleiden
Vergelijkingen van de vorm px + qy = r herleiden tot een vergelijking van de vorm y = ax + b .
herleiden, lineair verband

n.v.t.WI/A/H/2017/Domein C Verbanden
Recht evenredig verband opstellen
Een verband tussen recht evenredige grootheden uitdrukken in een formule.
recht evenredig,
  evenredigheids-constante

n.v.t.WI/A/H/2017/Domein C Verbanden
Exponentiële verbandenExponentiële formule opstellen
Een formule opstellen bij een exponentieel verband tussen twee grootheden dat in een tabel, grafiek of tekst gegeven is
exponentieel verband, groeifactor
 beginhoeveelheid
 

n.v.t.WI/A/H/2017/Domein C Verbanden
Exponentiële grafiek tekenen
Grafieken tekenen en interpreteren bij formules van het type y = b · gx .
exponentiële formule, grafiek

n.v.t.WI/A/H/2017/Domein C Verbanden
Exponentiële groei herkennen
Vaststellen of een groeiproces bij benadering exponentieel is.
exponentiële groei

n.v.t.WI/A/H/2017/Domein C Verbanden
Rekenen aan exponentieel verband
Met beginwaarde, groeifactor, groeipercentage, halveringstijd of verdubbelingstijd berekeningen uitvoeren.
groeifactor, beginwaarde, groeipercentage, halveringstijd, verdubbelingstijd

n.v.t.WI/A/H/2017/Domein C Verbanden
Logaritmische schaalverdeling gebruiken
Een logaritmische schaalverdeling aflezen.
logaritmische schaalverdeling
 

n.v.t.WI/A/H/2017/Domein C Verbanden
Vergelijkingen en ongelijkhedenSnijpunt aflezen uit grafiek
De coördinaten van snijpunten van grafieken aflezen, berekenen en interpreteren binnen de gegeven probleemsituatie.
 
coördinaten, snijpunt, grafiek

n.v.t.WI/A/H/2017/Domein C Verbanden
Vergelijking of ongelijkheid oplossen
Vergelijkingen en ongelijkheden oplossen met behulp van numerieke of grafische methoden.
 
vergelijking, ongelijkheid, oplossen, numeriek, grafisch

n.v.t.WI/A/H/2017/Domein C Verbanden
Substitueren
Door substitutie in een formule waarden berekenen.
substitutie, formule

n.v.t.WI/A/H/2017/Domein C Verbanden
Vergelijking of ongelijkheid opstellen
Een vergelijking of een ongelijkheid opstellen aan de hand van een tabel, formule, grafiek of tekst.
 
vergelijking, ongelijkheid, tabel, formule, grafiek, tekst

n.v.t.WI/A/H/2017/Domein C Verbanden
Grafieken vergelijken
Conclusies trekken uit grafieken in verband met vergelijkingen en ongelijkheden.
grafiek, vergelijking, ongelijkheid

n.v.t.WI/A/H/2017/Domein C Verbanden
Lineaire vergelijking oplossen
Lineaire vergelijkingen oplossen en interpreteren.
lineaire vergelijking, oplossen

n.v.t.WI/A/H/2017/Domein C Verbanden
Snijpunt berekenen van lijnen
De coördinaten van het snijpunt van twee lijnen berekenen en interpreteren.
snijpunt, lijn

n.v.t.WI/A/H/2017/Domein C Verbanden
Lineaire ongelijkheden oplossen
Lineaire ongelijkheden oplossen en interpreteren.
lineaire ongelijkheid

n.v.t.WI/A/H/2017/Domein C Verbanden
Vlakdelen bepalen bij grafieken
Gebieden begrensd door grafieken interpreteren en gebruiken om conclusies te trekken.
 
gebied, grafiek

n.v.t.WI/A/H/2017/Domein C Verbanden
Vlakdelen bepalen uit ongelijkheden
Gebieden begrensd door ongelijkheden van de vorm px + qy ≥ r of px + qy ≤ r tekenen en interpreteren.
gebied, lineaire ongelijkheid

n.v.t.WI/A/H/2017/Domein C Verbanden
Substitueren en gelijkstellenn.v.t.
Door substitutie in een formule waarden berekenen.
variabele, substitueren,  gelijkstellen, vergelijking,  oplossen

WI/A/V/2018/Domein C Verbanden
Vergelijking opstellenn.v.t.
Een vergelijking opstellen aan de hand van een tabel, formule, grafiek of tekst.
vergelijking, tabel, formule, grafiek, tekst

WI/A/V/2018/Domein C Verbanden
Vergelijking oplossenn.v.t.
Vergelijkingen oplossen met behulp van numerieke of grafische methoden.
vergelijking, oplossen, numeriek, grafisch

WI/A/V/2018/Domein C Verbanden
Ongelijkheid opstellenn.v.t.
Een ongelijkheid opstellen aan de hand van een tabel, formule, grafiek of tekst
ongelijkheid, tabel, formule, grafiek, tekst

WI/A/V/2018/Domein C Verbanden
Ongelijkheid oplossenn.v.t.
Ongelijkheden oplossen met behulp van numerieke of grafische methoden.
ongelijkheid, oplossen, numeriek, grafisch

WI/A/V/2018/Domein C Verbanden
MachtsverbandenMachtsfunctiesn.v.t.
Verbanden van de vorm y = a·x⋅ ((recht) evenredig) en van de vorm y = a/x (omgekeerd evenredig) herkennen en gebruiken.
recht evenredig, omgekeerd evenredig

WI/A/V/2018/Domein C Verbanden
Patronen en regelmaatSoort rij vaststellenn.v.t.
Vaststellen of een rij getallen een rekenkundige of meetkundige rij is.
rij, rekenkundig, meetkundig

WI/A/V/2018/Domein D Verandering
Eigenschappen van de verschilrijn.v.t.
Eigenschappen van de rij van verschillen van een rekenkundige en een meetkundige rij beschrijven en gebruiken.
verschilrij, rekenkundig, meetkundig

WI/A/V/2018/Domein D Verandering
Somrij hanterenn.v.t.
Bij een rij getallen het begrip somrij gebruiken.
rij, somrij

WI/A/V/2018/Domein D Verandering
Sigma-teken gebruikenn.v.t.
Uitdrukkingen met het Σ-teken interpreteren.
sigma-teken

WI/A/V/2018/Domein D Verandering
Recursieve en directe formulesn.v.t.
Met een gegeven recursieve formule en met een gegeven directe formule werken.
formule, recursief, direct

WI/A/V/2018/Domein D Verandering
Recursieve formules opstellenn.v.t.
Binnen een probleemsituatie een recursieve formule herkennen, opstellen en deze doorrekenen.
formule, recursief

WI/A/V/2018/Domein D Verandering
Informatieverwerking en onzekerheid
SubdomeinenInhoudenhavo avwo aexameneenheden
StatistiekPresentatie van data beoordelen
Een gegeven presentatie van data kritisch beoordelen in relatie tot het doel waartoe deze is gemaakt.
 
presentatie, data

n.v.t.WI/A/H/2017/Domein E Statistiek
Steekproef beoordelen
Beoordelen of er sprake is van een representatieve en/of aselecte steekproef.
 
steekproef, representatief, aselect

n.v.t.WI/A/H/2017/Domein E Statistiek
Centrum en spreiding hanteren
Bij een gegeven presentatie van data de begrippen centrum en spreiding gebruiken en aangeven of deze zinvol zijn.
 
presentatie, data, centrum, spreiding

n.v.t.WI/A/H/2017/Domein E Statistiek
Variabelen onderscheiden
Beoordelen of een variabele kwalitatief of kwantitatief, discreet of continu, ordinaal of nominaal is.
 
variabele, kwalitatief, kwantitatief, discreet, continu, ordinaal, nominaal

n.v.t.WI/A/H/2017/Domein E Statistiek
Uitspraken over presentaties van data beoordelen
Bij een gegeven presentatie van data beoordelen of uitspraken voldoende zijn onderbouwd.
 
presentatie, data

n.v.t.WI/A/H/2017/Domein E Statistiek
Informatie afleiden uit presentaties van data
Uit gegeven presentaties van data of uit samenvattingen relevante informatie afleiden.
presentatie, data, informatie

n.v.t.WI/A/H/2017/Domein E Statistiek
Representatie van data kiezen
Geschikte representaties kiezen. Het betreft een of meer van de volgende representaties (al of niet ingedeeld in klassen): dotplot, staafdiagram, cirkeldiagram, steelbladdiagram, lijndiagram, cumulatief en relatief frequentiepolygoon, boxplot, puntenwolk of spreidingsdiagram, (cumulatieve) frequentietabel en kruistabel.
 
representatie, klasse, dotplot, staafdiagram, cirkeldiagram, steelbladdiagram, lijndiagram, frequentiepolygoon, cumulatief, relatief, boxplot, puntenwolk, spreidingsdiagram, frequentietabel, kruistabel

n.v.t.WI/A/H/2017/Domein E Statistiek
Representatie maken
Bij een gegeven representatie een andere maken.
 
representatie

n.v.t.WI/A/H/2017/Domein E Statistiek
Centrummaat en spreidingsmaat kiezen
Beargumenteren welke centrummaat (gemiddelde, mediaan of modus) en welke spreidingsmaat (standaardafwijking, interkwartielafstand, spreidingsbreedte) geschikt zijn om een dataset te karakteriseren.
 
dataset, centrummaat, spreidingsmaat,  gemiddelde,
 modus, mediaan, standaardafwijking,
 kwartielafstand,
 spreidingsbreedte

n.v.t.WI/A/H/2017/Domein E Statistiek
Samenhang beschrijven
De samenhang tussen statistische variabelen beschrijven met behulp van een kruistabel of puntenwolk.
 
variabele, statistisch, kruistabel, puntenwolk

n.v.t.WI/A/H/2017/Domein E Statistiek
Data afleiden uit data
Uit gegeven data andere data afleiden en de mogelijke gevolgen daarvan beredeneren voor de centrummaten en/of spreidingsmaten.
data, centrummaat, spreidingsmaat

n.v.t.WI/A/H/2017/Domein E Statistiek
Verdelingen van data beschrijven
Verdelingen kwalitatief beschrijven en/of kwalitatief vergelijken, waarbij gebruik gemaakt wordt van klokvormige, meertoppige, uniforme en scheve verdelingen, centrum en spreiding, staarten en uitschieters.
 
 
 
verdeling, data, klokvormig, meertoppig, uniform, scheef, centrum, spreiding, staart, uitschieter

n.v.t.WI/A/H/2017/Domein E Statistiek
Vuistregels gebruiken
Gebruik maken van de drie vuistregels bij een (bij benadering) normale verdeling.
 
 
vuistregel, normale verdeling

n.v.t.WI/A/H/2017/Domein E Statistiek
Groepen statistisch vergelijken
Groepen vergelijken op een gegeven kenmerk.
 
kenmerk

Aan de hand van een gegeven berekeningswijze het verschil tussen twee groepen kwantificeren.
kwantificeren

n.v.t.WI/A/H/2017/Domein E Statistiek
Steekproefomvang berekenen
Bij een gegeven probleemstelling de omvang van de steekproef berekenen met gegeven berekeningswijze.
 
steekproefomvang

n.v.t.WI/A/H/2017/Domein E Statistiek
Steekproeven hanteren
Op basis van een steekproefproportie of steekproefgemiddelde uitspraken doen over de populatieproportie of het populatiegemiddelde en aan de hand van een gegeven berekeningswijze de betrouwbaarheid kwantificeren.
steekproefproportie, steekproef-gemiddelde, populatieproportie, populatie-gemiddelde, betrouwbaarheid

n.v.t.WI/A/H/2017/Domein E Statistiek
Statistische samenhang beschrijven
Een statistisch verband tussen twee variabelen beschrijven.
 
statistisch verband, variabele

n.v.t.WI/A/H/2017/Domein E Statistiek
Statistische samenhang beoordelen
Onderscheid maken tussen statistische samenhang en oorzakelijk verband.
 
statistische samenhang, oorzakelijk verband

De statistische samenhang tussen twee variabelen, beschreven met behulp van een kruistabel of puntenwolk, interpreteren in termen van de probleemsituatie.
statistische samenhang, variabele, kruistabel, puntenwolk

n.v.t.WI/A/H/2017/Domein E Statistiek
Statistisch onderzoek beoordelen
Een gegeven onderzoeksopzet of –vraag kritisch beoordelen.
 
onderzoeksopzet, onderzoeksvraag

Conclusies uit statistisch onderzoek met behulp van kwalitatieve en kwantitatieve argumenten kritisch beoordelen, al dan niet in het kader van de empirische cyclus (onderzoeksvraag, data verzamelen, data analyseren, conclusies trekken).
statistisch onderzoek, kwalitatief, kwantitatief, empirische cyclus

n.v.t.WI/A/H/2017/Domein E Statistiek
Statistiek met ICT
De kandidaat beheerst statistisch ICT-gebruik om grote datasets te interpreteren en te analyseren, ten minste in het kader van de empirische cyclus.
ICT, dataset, analyseren, empirische cyclus

n.v.t.WI/A/H/2017/Domein E Statistiek
Statistische aanpak kiezenn.v.t.
Bij een probleemstelling die zich leent voor een statistische aanpak een plan maken om antwoord op de probleemstelling te verkrijgen, waarbij geschikte variabelen worden gekozen.
statistiek, plan, variabele

WI/A/V/2018/Domein E Statistiek
Grafische weergave kiezenn.v.t.
Verkregen data verwerken in een geschikte tabel of grafiek en deze op waarde interpreteren.
data, tabel, grafiek

WI/A/V/2018/Domein E Statistiek
Gebruik van ICTn.v.t.
Beheersen van statistisch ICT-gebruik om grote datasets te interpreteren en te analyseren.
statistiek, ICT, dataset

WI/A/V/2018/Domein E Statistiek
Maten voor een datasetn.v.t.
De verkregen data samenvatten in voor de probleemstelling geschikte maten en hieraan interpretaties verbinden.
data, maat

WI/A/V/2018/Domein E Statistiek
Conclusies trekken uit een steekproefn.v.t.
In een probleemsituatie op basis van steekproefgegevens een uitspraak doen over een populatie, de betrouwbaarheid daarvan kwantificeren en het resultaat duiden in termen van de context.
steekproef, populatie, betrouwbaarheid

WI/A/V/2018/Domein E Statistiek
Kansen en kansverdelingenKansen berekenenn.v.t.
Het kansbegrip gebruiken om bij een toevalsproces de kans op een bepaalde uitkomst of gebeurtenis te bepalen aan de hand van een diagram, combinatoriek, kansregels en simulatie.
kansbegrip, toevalsproces, uitkomst, gebeurtenis, diagram, combinatoriek, kansregels, simulatie

WI/A/V/2018/Domein E Statistiek
Kansverdelingenn.v.t.
Aangeven in welke situatie een toevalsvariabele een bepaalde kansverdeling bezit en van die verdeling de karakteristieken verwachtingswaarde en standaardafwijking hanteren.
toevalsvariabele, kansverdeling, verwachtingswaarde, standaardafwijking

WI/A/V/2018/Domein E Statistiek
Analyse
SubdomeinenInhoudenhavo avwo aexameneenheden
VeranderingenGedrag van functies en grafieken
De kandidaat kan bij een grafiek uitspraken doen over stijgen, dalen, maximum en
 minimum en kan veranderingen beschrijven met behulp van differenties, hellingen
 en toenamediagrammen.
grafiek, functie, verandering, stijgen, dalen, maximum, minimum, differentie, helling, toenamediagram

n.v.t.WI/A/H/2017/Domein D Verandering
De aard van stijgen of dalen vaststellenn.v.t.
Vaststellen of een stijging/daling toenemend of afnemend is.
stijgen, dalen, toenemen, afnemen

WI/A/V/2018/Domein D Verandering
Gebruik van toename-diagrammenn.v.t.
Bij een grafiek of functie een toenamediagram tekenen en binnen de probleemsituatie een relatie leggen tussen toenamediagram en grafiek of functie.
grafiek, functie, toenamediagram

WI/A/V/2018/Domein D Verandering
Gemiddelde veranderingen berekenenn.v.t.
De gemiddelde verandering berekenen van een grafiek op een interval en de uitkomst interpreteren.
verandering, gemiddeld, grafiek, interval

WI/A/V/2018/Domein D Verandering
Veranderings-gedrag van een functien.v.t.
Het veranderingsgedrag van een functie interpreteren binnen de probleemsituatie.
veranderingsgedrag, functie

WI/A/V/2018/Domein D Verandering
Afgeleide functiesHelling berekenenn.v.t.
De helling van een grafiek in een punt berekenen.
helling, grafiek

WI/A/V/2018/Domein D Verandering
Helling gebruikenn.v.t.
De helling van een grafiek in een punt interpreteren of toepassen binnen de probleemsituatie.
helling, grafiek

WI/A/V/2018/Domein D Verandering
Verband tussen helling en afgeleiden.v.t.
Een verband leggen tussen de afgeleide van een functie en de helling van de grafiek van die functie in een gegeven punt van de grafiek.
afgeleide, functie, helling, grafiek

WI/A/V/2018/Domein D Verandering
Extremen berekenenn.v.t.
De extreme waarden van een functie berekenen.
extreem, functie

WI/A/V/2018/Domein D Verandering
Extremen berekenen met de afgeleiden.v.t.
De afgeleide gebruiken om extreme waarden van een functie te vinden of te controleren.
afgeleide, extreem, functie

WI/A/V/2018/Domein D Verandering
Afgeleiden interpreterenn.v.t.
Binnen een probleemsituatie betekenis geven aan de afgeleide en ermee redeneren.
afgeleide

WI/A/V/2018/Domein D Verandering
DifferentiërenAfgeleide bepalen van standaardfunctiesn.v.t.
De afgeleide berekenen van de standaardfuncties, met uitzondering van f(x) = sin(x).
afgeleide, standaardfunctie

WI/A/V/2018/Domein D Verandering
Regels voor het differentiërenn.v.t.
Gebruik maken van de somregel, de verschilregel, de productregel en de quotiëntregel.
somregel, verschilregel, productregel, quotiëntregel

WI/A/V/2018/Domein D Verandering
Samengestelde functies differentiërenn.v.t.
Gebruik maken van de kettingregel voor het differentiëren van functies van de vorm g(f(x)), waarbij f en g standaardfuncties zijn.
kettingregel, standaardfunctie, samengesteld

WI/A/V/2018/Domein D Verandering
OptimaliserenOptimaliserenn.v.t.
Een optimaliseringsprobleem in een probleemsituatie oplossen met behulp van differentiëren.
optimaliseren, differentiëren

WI/A/V/2018/Domein D Verandering