helphelp

Tussendoelen

Aardrijkskunde ( havo vwo )

  • = CE
  • = Basis
  • = Verdiepende keuzestof
  • = SE
  • = Verbredende keuzestof
  • = SE Papieren versie CE Digitale versie [bij digitale versie mag deze eindterm ook nog op SE]
  • = CE [mag op SE]
  • = Varieert per bb/kb/gt-leerweg en varieert ook door de keuze voor papieren of digitaal examen. Zie Syllabus 2014.
  • = CE en SE
  • = K
  • = Kgv
Burgerschap61 leermiddelen
SubkernenInhoudenhavovwokerndoelen onderbouw
Leefbaarheid19 leermiddelenLeefbaarheid in de eigen regio5 leermiddelen
Verschillen in leefbaarheid tussen gebieden in de eigen regio verklaren

Maatregelen treffen om problemen van leefbaarheid in eigen regio op te lossen

VO 42, VO 43
Multiculturele samenleving24 leermiddelenSpreiding van culturen in Nederland4 leermiddelen
Spreiding van verschillende bevolkingsgroepen verklaren en ruimtelijke segregatie in steden beschrijven

Spreiding verschillende bevolkingsgroepen verklaren en ruimtelijke segregatie van bevolkingsgroepen waarderen

VO 42, VO 43
Wereldburgerschap14 leermiddelenDe rol van het individu ten opzichte van de wereld en de mondiale samenleving
Beschrijven hoe een individu in Nederland is verbonden met de mondiale samenleving

Laten zien dat jij verbonden bent met de mondiale samenleving

VO 42, VO 43
Internationale samenwerking en mondiale kwesties
Mondiale kwesties waarderen vanuit verschillende dimensies

De afloop van een mondiale kwesties voorspellen aan de hand van scenario's

VO 42, VO 43
Duurzaamheid64 leermiddelen
SubkernenInhoudenhavovwokerndoelen onderbouw
Ecologische voetafdruk/draagkracht en natuurMilieugebruiksruimte als maatstaf voor duurzaamheid7 leermiddelen
De eigen milieugebruiksruimte beschrijven en vergelijken met anderen

Het verband tussen welvaart en milieugebruiksruimte toelichten

VO 30, VO 32, VO 42
Factoren die draagkracht van een gebied beïnvloeden2 leermiddelen
Beschrijven van draagkrachtbepalende factoren in een gebied

Oplossen van een casus waarbij de draagkracht is overschreden

VO 30, VO 32, VO 42
Ecosystemen en draagkracht
Ecosystemen op verschillende schaalniveaus herkennen en voorbeelden geven van gebieden waar de draagkracht van het natuurlijk milieu is overschreden en waar milieuproblemen zijn

Ecosystemen op verschillende schaalniveaus herkennen en voorbeelden geven van gebieden waar de draagkracht van het natuurlijk milieu is overschreden en waar milieuproblemen zijn

Broeikaseffect20 leermiddelenWerking van het broeikaseffect en gevolgen voor de mens op mondiaal niveau8 leermiddelen
De werking en gevolgen van het broeikaseffect beschrijven voor verschillende gebieden

De oorzaken van het broeikaseffect waarderen

VO 30, VO 32, VO 42
Natuurlijke hulpbronnenNatuurlijke hulpbronnen nu en toekomst
Het huidige gebruik van natuurlijke hulpbronnen (water, voedsel en energie) op aarde beschrijven en duurzame oplossingen voor de toekomst aandragen

Het huidige gebruik van natuurlijke hulpbronnen (water, voedsel en energie) op aarde beschrijven en duurzame oplossingen voor de toekomst aandragen

Bevolking en ruimte155 leermiddelen
SubkernenInhoudenhavovwokerndoelen onderbouw
BevolkingskenmerkenDemografische veranderingen op nationaal niveau
Het verloop van het model demografische transitie in fasen beschrijven en verklaren

Fasen in het model van demografische transitie verklaren

VO 38, VO 42
Bevolkingsspreiding en natuurlijke omgeving6 leermiddelen
De spreiding van de wereldbevolking beschrijven en verklaren

De spreiding van de wereldbevolking beschrijven en verklaren

VO 38, VO 42
Groei van de wereldbevolking14 leermiddelen
De groei van de wereldbevolking per macro-regio beschrijven en verklaren

Voorspellen van de groei van de wereldbevolking en de consequenties er van voor verschillende gebieden

VO 38, VO 42
Migratie34 leermiddelenMigratiestromen en waardering van migratie van en naar Nederland
Verschillen in migratiestromen van en naar Nederland beschrijven en verklaren

n.v.t.VO 38, VO 42
Migratiepatronen en waardering van migratie in een internationale contextn.v.t.
Migratiebeleid van Nederland en de Europese Unie beschrijven, verklaren en waarderen

VO 38, VO 42
Ruimtelijke ontwikkelingRuimtegebruik in Nederland en andere gebieden
wonen, werken, recreëren
Processen van ruimtelijke ontwikkeling in Nederland beschrijven en verklaren
urbanisatie, wonen, werken, recreëren

Tegenstellingen tussen ruimtegebruikers beschrijven en waarderen
wonen, werken, recreëren

VO 38, VO 42
Ruimtegebruik in de stad
Onderscheiden van de opbouw van de verschillende wijken in een Nederlandse stad

Onderscheiden van de opbouw van de verschillende woningtypen in de stad

VO 38, VO 42
Globalisering60 leermiddelen
SubkernenInhoudenhavovwokerndoelen onderbouw
Transport en vervoer19 leermiddelenDe invloed van de veranderingen in de transporttechnologie op het proces van globalisering
De gevolgen van de ontwikkelingen in de transporttechnologie op het wereldhandelssysteem beschrijven

De gevolgen van de ontwikkelingen in de transporttechnologie op het wereldhandelssysteem verklaren

VO 38, VO 42, VO 46
Global shift11 leermiddelenHet mondiaal economische wereldbeeld
Beschrijven van verschillende economische regio's op wereldschaal

Regionaal economische ontwikkeling op wereldschaal voorspellen

VO 38, VO 42, VO 46
Middelen van bestaanGevolgen van internationale arbeidsverdeling op verschillende gebieden8 leermiddelen
De gevolgen van der veranderende internationale arbeidsverdeling voor verschillende gebieden toelichten

Het patroon van veranderende arbeidsverdeling voor drie gebieden in de wereld verklaren

VO 38, VO 42, VO 46
Arm en rijk57 leermiddelen
SubkernenInhoudenhavovwokerndoelen onderbouw
Ontwikkelingsgebieden44 leermiddelenKennis en beeldvorming over ontwikkelingsgebieden op mondiaal niveau
Kenmerken van ontwikkelingsgebieden en situatie van bewoners beschrijven   

De diversiteit tussen ontwikkelingsgebieden beschrijven

VO 38, VO 42, VO 46
Centrum-periferie, het proces en de kenmerken
Handelsrelaties tussen centrum, semi-periferie en periferie beschrijven en verklaren

Politieke en economische dimensie tussen centrum, semiperiferie en periferie waarderen

VO 38, VO 42, VO 46
Nederlandse vormen van ontwikkelingshulp8 leermiddelen
Nederlandse ontwikkelingsbeleid en andere vormen van hulp beschrijven

Nederlandse ontwikkelingsbeleid en andere vormen van hulp beschrijven en waarderen

VO 38, VO 42, VO 46
Verschillen in welvaart en welzijn in de eigen regio en NederlandWelzijn en welvaart in eigen omgeving/Nederland4 leermiddelen
Verklaren van de verschillen tussen welvaart en welzijn in de eigen omgeving dmv onderzoek

Oplossen van verschillen in welvaart en welzijn in de eigen omgeving dmv onderzoek

VO 38, VO 42, VO 46
Grenzen en identiteit88 leermiddelen
SubkernenInhoudenhavovwokerndoelen onderbouw
Cultuur46 leermiddelenKenmerken en spreidingspatronen van cultuur en cultuurgebieden
De voornaamste cultuurgebieden op de wereld beschrijven aan de hand van criteria

Beschrijven en waarderen van de voornaamste cultuurgebieden op de wereld

VO 36, VO 38, VO 41, VO 43, VO 45, VO 47
Relatie tussen cultuur en identiteit9 leermiddelen
Onderzoeken van geografisch gebonden identiteit

Onderscheiden soorten regionale identiteit

VO 36, VO 38, VO 41, VO 43, VO 45, VO 47
Grenzen afbakenenIndelen van gebieden op basis van grenzen
Veranderingen van grenzen beschrijven en verklaren

Veranderingen van grenzen vanuit verschillende dimensies beschrijven en verklaren

VO 36, VO 38, VO 41, VO 43, VO 45, VO 47
Europa28 leermiddelenDe betekenis van Europa en Europese Unie voor inwoners uit Europa
Beschrijven en waarderen van Europa en de Europese Unie

De rol van de Europese Unie in de wereld waarderen en voorspellen

VO 36, VO 38, VO 41, VO 43, VO 45, VO 47
Systeem aarde
SubkernenInhoudenhavovwokerndoelen onderbouw
Weer31 leermiddelenDe invloed van het weer op de samenleving
Verbanden beschrijven tussen activiteiten van de mens en het weer

Verbanden voorspellen tussen activiteiten van de mens en het weer

VO 29, VO 30, VO 31, VO 32
Klimaat80 leermiddelenVerschillen tussen klimaten op aarde52 leermiddelen
Kenmerken en spreiding van de hoofdklimaten beschrijven en verklaren

De kenmerken en de spreiding van de hoofdklimaten op aarde beschrijven en verklaren

Kenmerken en spreiding van de hoofdklimaten beschrijven en verklaren

De kenmerken en de spreiding van de hoofdklimaten op aarde beschrijven en verklaren

VO 29, VO 30, VO 31, VO 32
Het leven in verschillende klimaten op aarde
Voorbeelden noemen van aangepast leefgedrag van mens en dier in een bepaald klimaat

Onderzoeken waaruit blijkt dat mens en dier zich aanpassen aan verschillende klimaten

VO 29, VO 30, VO 31, VO 32
Klimaatverandering in het heden
Recente klimaatverandering als onderdeel van een kringloop zien

Recente klimaatverandering als onderdeel van een kringloop zien en veranderingen in oceanen en atmosfeer in de tijd analyseren

VO 29, VO 30, VO 31, VO 32
Zeestromen7 leermiddelenDe invloed van zeestromen op het klimaat
Het begrip (warme) zeestroom uitleggen en de invloed hiervan op een gebied uiteen zetten

De circulatie van zeestromen uitleggen

VO 29, VO 30, VO 31, VO 32
Exogene processenAarde in het zonnestelsel en heelal
Positie van de aarde in het zonnestelsel

Positie van de aarde in het zonnestelsel en universum beschrijven

De draaiing van de aarde
Draaiing van de aarde rond de zon, de stand van de aardas en de gevolgen daarvan voor het systeem aarde beschrijven

Draaiing van de aarde rond de zon, de stand van de aardas en de gevolgen daarvan voor het systeem aarde beschrijven

De werking van exogene processen
De werking van exogene processen verwering, erosie, transport en sedimentatie beschrijven en relateren aan landschapsvormen

De werking van exogene processen verwering, erosie, transport en sedimentatie beschrijven en relateren aan landschapsvormen

Relaties tussen endogene en exogene processenKringlopen in het dagelijkse leven
Processen uit kringlopen in systeem aarde van lucht, water het dagelijkse leven herkennen en beschrijven

Processen uit kringlopen in systeem aarde van lucht, water en gesteente in het dagelijkse leven herkennen en beschrijven

Reliëfvormen als gevolg van endogene- en exogenen processen
Reliëfvormen als gevolg van endogene- en exogene oorzaken beschrijven en verklaren

Reliëfvormen als gevolg van endogene- en exogene oorzaken beschrijven en verklaren

Vorming van het Nederlands landschap
Op hoofdlijnen het ontstaan van landschappen in Nederland beschrijven aan de hand van natuurlijke en cultuurhistorische opbouw

Op hoofdlijnen het ontstaan van landschappen in Nederland beschrijven aan de hand van natuurlijke en cultuurhistorische opbouw

Endogene processenRelaties tussen endogene processen
De relaties tussen endogene processen plaattektoniek, vulkanisme en aardbevingen beschrijven en verklaren

De relaties tussen endogene processen plaattektoniek, vulkanisme en aardbevingen beschrijven en verklaren

Endogene krachten en landschapsvorming
Landschapsvormende werking van endogene krachten beschrijven en verklaren

Landschapsvormende werking van endogene krachten beschrijven en verklaren

Landschappen (en menselijke activiteit)
SubkernenInhoudenhavovwokerndoelen onderbouw
Natuurrampen33 leermiddelenOntstaan en gevolgen van natuurrampen28 leermiddelen
Oorzaken en gevolgen van natuurrampen beschrijven en verklaren

Oorzaken en gevolgen van natuurrampen beschrijven, verklaren en gevolgen van verschillende natuurrampen voorspellen

VO 29, VO 32
Risico's van natuurrampen
Risico's van natuurrampen in verschillende gebieden voor bewoners benoemen en oplossingen om risico's te verkleinen bedenken

Risico's van natuurrampen in verschillende gebieden voor bewoners benoemen en oplossingen om risico's te verkleinen bedenken

VO 29, VO 38
LandschapzonesPatronen in landschapszones en vegetatiezones
Op hoofdlijnen het patroon in landschapszones en vegetatiezones op aarde beschrijven en verklaren

Op hoofdlijnen het patroon in landschapszones en vegetatiezones op aarde beschrijven en verklaren

VO 29, VO 32
Landschap als informatiedrager
Het belang van het geologische verleden begrijpen (vorming grondstoffen en fossielen) voor de huidige samenleving verklaren

Het belang van het geologische verleden begrijpen (vorming grondstoffen en fossielen) voor de huidige samenleving verklaren

VO 29, VO 38
Landschap als bron welvaart en welzijn
Gevolgen van de winning van grondstoffen en energiebronnen door de mens in het landschap beschrijven en verklaren

Gevolgen van de winning van grondstoffen en energiebronnen door de mens in het landschap beschrijven en verklaren

VO 29, VO 38
Water49 leermiddelen
SubkernenInhoudenhavovwokerndoelen onderbouw
Waterkringloop8 leermiddelenDe werking van de waterkringloop
De verschillende fasen van de waterkringloop beschrijven en verklaren

De verschillende fasen van de waterkringloop beschrijven en verklaren

VO 38, VO 42, VO 46
WaterbeleidWaterbeleid in Nederland
De gevolgen van het menselijk ingrijpen en oplossingen in de Nederlandse watersituatie beschrijven

Huidige (beleids)ontwikkelingen om wateroverlast of tekort in de toekomst te voorkomen

VO 29, VO 30, VO 38
Beschikbaarheid en duurzaam gebruik van water
Maatregelen voor duurzaam watergebruik beschrijven en waarderen

Oplossingen aandragen om duurzaam watergebruik te bevorderen

VO 29, VO 30, VO 38, VO 42, VO 46
WaterproblematiekWatervraagstukken op verschillende ruimtelijke schalen
waarderen
Watervraagstukken (teveel, te weinig, te slechte kwaliteit) analyseren en waarderen op verschillende ruimtelijke schalen
waarderen

Watervraagstukken (teveel, te weinig, te slechte kwaliteit) analyseren en waarderen op verschillende ruimtelijke schalen
waarderen

VO 29, VO 30