helphelp

Tussendoelen

Techniek ( bb kb/gl/tl )

  • = CE
  • = Basis
  • = Verdiepende keuzestof
  • = SE
  • = Verbredende keuzestof
  • = SE Papieren versie CE Digitale versie [bij digitale versie mag deze eindterm ook nog op SE]
  • = CE [mag op SE]
  • = Varieert per bb/kb/gt-leerweg en varieert ook door de keuze voor papieren of digitaal examen. Zie Syllabus 2014.
  • = CE en SE
  • = K
  • = Kgv
Materie
VaksubkernenInhoudenbbkb/gl/tlkerndoelen onderbouw
Eigenschappen
Een aantal (stof)eigenschappen benoemen en herkennen, waaronder kleur, geur, oplosbaarheid in water, elektrische geleiding, kookpunt, smeltpunt

Begrijpen van pictogrammen en etiketten (mate van brandbaarheid, giftigheid)

Herkennen dat stoffen een verschillende dichtheid hebben

Herkennen van stoffen aan de hand van warmtegeleiding en brandbaarheid

Een aantal (stof)eigenschappen benoemen en herkennen, waaronder kleur, geur, oplosbaarheid in water, elektrische geleiding, kookpunt, smeltpunt

Begrijpen van pictogrammen en etiketten (mate van brandbaarheid, giftigheid)

Herkennen dat stoffen een verschillende dichtheid hebben

Aan de hand van de dichtheid van stoffen uitleggen of voorwerpen zinken, zweven of drijven

Herkennen van stoffen aan de hand van warmtegeleiding en brandbaarheid

Stoffen om ons heen
De kringloop van water beschrijven

Productie (winning, zuivering) en distributie van drinkwater beschrijven

De kringloop van water beschrijven

Productie (winning, zuivering) en distributie van drinkwater beschrijven

Een aantal schoonmaakmiddelen met bijbehorende toepassingen benoemen en herkennen

Bouw van stoffenn.v.t.
Gedrag van moleculen in de verschillende fasen herkennen

Onderscheid tussen atoom en molecuul kennen

Energie
VaksubkernenInhoudenbbkb/gl/tlkerndoelen onderbouw
Vormen van energie, energieomzetting, transport, opwekking, rendement, vermogen
Energiesoorten kunnen noemen, waaronder bewegings-, zwaarte-, kernenergie, elektrische en chemische energie, warmte, licht, straling

Energieomzettingen herkennen en met voorbeelden toelichten

Een aantal energiebronnen herkennen

Energiesoorten kunnen noemen, waaronder bewegings-, zwaarte-, kernenergie, elektrische en chemische energie, warmte, licht, straling

Energieomzettingen herkennen en met voorbeelden toelichten

Een aantal energiebronnen herkennen

Verschillende manieren van energieopwekking en energieopslag beschrijven

Verbranden en verwarmen
Tussen 'nuttige' energie en 'toegevoerde' energie onderscheid maken

Met behulp van de energielabels voor diverse (huishoudelijke) apparaten een keuze maken

Verschillende manieren van warmtetransport (geleiding, stroming, straling) en isolatie beschrijven

Beschrijven welke ingrediënten nodig zijn voor verbranding

Van volledige en onvolledige verbranding voorbeelden noemen

Verwarmen kan leiden tot temperatuurverhoging of faseovergang

De manier waarop energie getransporteerd wordt beschrijven

Tussen 'nuttige' energie en 'toegevoerde' energie onderscheid maken en het rendement berekenen

Met behulp van de energielabels voor diverse (huishoudelijke) apparaten een keuze maken

Verschillende manieren van warmtetransport (geleiding, stroming, straling) en isolatie beschrijven

Beschrijven welke ingrediënten nodig zijn voor verbranding

Van volledige en onvolledige verbranding voorbeelden noemen

Tussen verbranding van stoffen en het milieu verbanden noemen (broeikaseffect, smog, zuiveren van afvalgassen)

Verwarmen kan leiden tot temperatuurverhoging of faseovergang

Elektriciteit en magnetisme
Spanningsbronnen noemen en herkennen als energiebron

Verschillende soorten stroomkringen herkennen

De V- en A-meter in een schakeling gebruiken

De eenheid kWh gebruiken als eenheid voor energie

Het gebruik van een kWh-meter in een huisinstallatie met apparaten beschrijven

Eigenschappen van elektrische geleiders en isolatoren en een aantal van hun toepassingen noemen

De werking en het gebruik van magneten herkennen

Zekering en aardlekschakelaar in de context van veiligheid beschrijven

Stroomsterkte en spanning beschrijven

Spanningsbronnen noemen en herkennen als energiebron, en de functie ervan uitleggen

Verschillende soorten stroomkringen herkennen en uitleggen

De V- en A-meter in een schakeling gebruiken

De eenheid kWh gebruiken als eenheid voor energie

Het gebruik van een kWh-meter in een huisinstallatie met apparaten beschrijven

Eigenschappen van elektrische geleiders en isolatoren en een aantal van hun toepassingen noemen

De werking en het gebruik van magneten herkennen en beschrijven

Zekering en aardlekschakelaar in de context van veiligheid beschrijven

Energie in de toekomst
Energiebronnen((brandstoffen [kolen, olie, gas, hout, biomassa], waterkracht, wind, zon)) herkennen en het gebruik voor de mens en de voor- en nadelen ervan beschrijven

Energiebronnen((brandstoffen [kolen, olie, gas, hout, biomassa], waterkracht, wind, zon)) herkennen en het gebruik voor de mens en de voor- en nadelen ervan beschrijven

De productie van (duurzame) energie beschrijven

Licht, geluid en straling
VaksubkernenInhoudenbbkb/gl/tlkerndoelen onderbouw
Licht
Enkele directe en indirecte lichtbronnen (zon, maan, lamp, vuurtoren) noemen

Schaduw uitleggen als licht op een niet-transparant voorwerp valt

Van een voorwerp dat vóór een vlakke spiegel staat uitleggen waar zich het spiegelbeeld bevindt

Uitleggen dat van een voorwerp met een bolle lens een beeld gevormd kan worden

Enkele essentiële onderdelen van het oog benoemen en herkennen

Weten dat wit licht in verschillende kleuren kan worden gebroken (prisma)

Het maken van verschillende kleuren door het mengen van primaire lichtkleuren herkennen

Enkele directe en indirecte lichtbronnen (zon, maan, lamp, vuurtoren) noemen

Schaduw uitleggen als licht op een niet-transparant voorwerp valt

Van een voorwerp dat vóór een vlakke spiegel staat uitleggen waar zich het spiegelbeeld bevindt

Uitleggen dat van een voorwerp met een bolle lens een beeld gevormd kan worden

Enkele essentiële onderdelen van het oog benoemen en herkennen

Weten dat wit licht in verschillende kleuren kan worden gebroken (prisma)

Het ontstaan van een regenboog beschrijven

Het maken van verschillende kleuren door het mengen van primaire lichtkleuren herkennen

Infrarood en ultraviolet licht als niet zichtbaar licht herkennen

Geluid
Geluidsbronnen (stem en luidspreker) herkennen

Herkennen en toelichten dat geluid door geluidstrillingen wordt opgewekt en dat geluidstrillingen door een tussenstof geluidsgolven geven

Herkennen en toelichten dat wanneer er sprake is van geluidshinder welke maatregelen tegen geluidshinder genomen moeten worden

Geluidsbronnen (stem en luidspreker) herkennen en beschrijven

Herkennen en toelichten dat geluid door geluidstrillingen wordt opgewekt en dat geluidstrillingen door een tussenstof geluidsgolven geven

Verschil van geluidssnelheden in lucht, helium, ijzer, water enzovoort herkennen

Herkennen en toelichten dat wanneer er sprake is van geluidshinder welke maatregelen tegen geluidshinder genomen moeten worden

Straling
Enkele soorten straling noemen

Weten dat sommige soorten straling als therapie worden toegepast bij ziektes als kanker

Benoemen op welke manieren levende wezens beschermd kunnen worden tegen ongewenste effecten van straling (opslag kernafval, afscherming met lood)

Enkele soorten straling noemen

Weten dat sommige soorten straling als therapie worden toegepast bij ziektes als kanker

Benoemen op welke manieren levende wezens beschermd kunnen worden tegen ongewenste effecten van straling (opslag kernafval, afscherming met lood) en stralingsrisico's beschrijven

Kracht en beweging
VaksubkernenInhoudenbbkb/gl/tlkerndoelen onderbouw
Kracht
Soorten krachten in verschillende contexten (zwaartekracht, wrijvingskracht, magnetische kracht) herkennen

Herkennen dat een kracht nodig is voor een verandering van snelheid (botsing, veiligheidsgordels, hoofdsteunen)

De druk als uitoefenende kracht op een oppervlak beschrijven (spijker, ski, rupsbanden)

Soorten krachten in verschillende contexten (zwaartekracht, wrijvingskracht, magnetische kracht, trek- en drukkracht) herkennen

Het verschil tussen massa en zwaartekracht uitleggen

Herkennen dat een kracht nodig is voor een verandering van snelheid (botsing, veiligheidsgordels, hoofdsteunen)

De druk als uitoefenende kracht op een oppervlak beschrijven (spijker, ski, rupsbanden) en kunnen uitrekenen

Beweging
Eenparige beweging herkennen

De gemiddelde snelheid bepalen bij een gegeven afstand en tijdsduur

Eenparige beweging, versnellen en vertragen herkennen

De gemiddelde snelheid bepalen bij een gegeven afstand en tijdsduur

Orde van grootte van snelheden herkennen in een situatie (vliegtuig, trein, fiets)

Kracht en beweging bij mensen, verkeer, transport van goederen, zonnestelsel
Veiligheidsmaatregelen ter voorkoming van letsel in het verkeer (valhelm, autogordels, kreukelzone, airbag, hoofdsteun) noemen

De gevolgen van krachten in het verkeer (botsingen, vervormingen) noemen

Veiligheidsmaatregelen ter voorkoming van letsel in het verkeer (valhelm, autogordels, kreukelzone, airbag, hoofdsteun) noemen en uitleggen

De gevolgen van krachten in het verkeer (botsingen, vervormingen) noemen

Het verband tussen stopafstand, remweg en reactieafstand toepassen

Onderdelen van het zonnestelsel noemen en uitleggen (planeetbanen, maan-aardestelsel, satellieten)

Herkennen dat de beweging van de aarde om de zon en van de maan om de aarde natuurverschijnselen veroorzaken